صفحه شخصی گروه رسانه‌ای دیرین   
 
نام و نام خانوادگی: گروه رسانه‌ای دیرین
استان: اصفهان - شهرستان: اصفهان
شغل:  آگاهی‌رسانی تخصصی به متخصصانِ جامعه‌ی مهندسی
تاریخ عضویت:  1390/09/05
 روزنوشت ها    
 

 تالاب‌ها ؛ تعاریف و معاهده‌ها + گزارش تصویری کوچ قوها به تالاب سرخ‌رود بخش عمومی

5
برای دریافت فایلها باید از نرم افزار های ویژه دانلود استفاده نمایید. (برای اطلاعات بیشتر اینجا کلیک کنید)






دوم فوریه، برابر با ۱۳ بهمن‌ماه، «روز جهانی تالاب‌ها» نام‌گذاری شده‌ است. در چنین روزی در سال ۱۹۷۱ میلادی، برابر با ۱۳۴۹ خورشیدی، در شهر رامسر ایران معاهده‌ای جهانی برای حفاظت از تالاب‌ها به تصویب رسید که به «کنوانسیون رامسر» مشهور شد.



اما تالاب چیست؟


تالاب که در زبان انگلیسی «wetland» خوانده می‌شود ، نام فراگیر جاهایی است که محیط زیستش بیش‌تر از آب تشکیل شده باشد. تالاب‌ها معمولاً هنگامی شکل می‌گیرند که پهنه‌ی آب در سطح زمین یا در نزدیکی سطح وجود داشته باشد. به سخن دیگر، شکل‌گیریِ تالاب‌ها هنگامی روی می‌دهد که آب کم‌عمقی پهنه‌ای از زمین را پوشانده باشد.



البته تعریف‌ها و تعبیرهای گوناگونی از اصطلاح تالاب در جهان رایج شده است. متداول‌ترین تعریف از تالاب تعریفی است که کنوانسیون جهانی حفاظت از تالاب‌ها («کنوانسیون رامسر») ارائه نموده است:


«مناطقی پوشیده از مرداب، باتلاق، لجن‌زار یا آب‌گیرهای طبیعی و دست‌ساخته، اعم از دائمی یا موقت که در آن‌ها آب‌های شور یا شیرین به‌صورت ایستا یا روان یافت می‌شود، از جمله آب‌گیرهای دریایی که ژرفای آن‌ها در پایین‌ترین اندازه‌ی جزر از شش متر تجاوز نکند، تالاب نامیده می‌شوند.»


با توجه به این تعریف، تالاب‌ها انوع گوناگونی از زیستگاه‌ها همچون رودخانه‌ها، دریاچه‌ها، کرانه‌های دریاها و دریاچه‌ها و اقیانوس‌ها، جنگل‌های حرا، لجن‌زارها و حتا آب‌سنگ‌های مرجانی را دربرمی‌گیرند. همچنین، انواع تالاب‌های دست‌ساخته‌ی بشر مانند حوضچه‌های پرورش ماهی و میگو، آب‌بندها، زمین‌های زیر کشت آبی، حوضچه‌های فرآوری نمک، آب‌انبارهای نوین پشت سدها، بستر شنی رودخانه‌ها و کانال‌های آب نیز در زمره‌ی این تعریف فراگیر قرار می‌گیرند.



ـ ارزش‌های تالاب‌ها


تالاب‌ها از زاینده‌ترین محیط‌های جهان‌اند. برای مثال، برنج یکی از فرآورده‌های رایج تالابی، خوراک نیمی از جمعیت جهان است. این زیست‌بوم‌ها (اکوسیستم‌ها) گهواره‌های گونه‌گونی زیستی جهان هستند که با فراهم ساختن آب و بستر آغازین زادآوری، نقش مهمی در بقای گونه‌های پُرشماری از گیاهان و جانوران ایفا می‌کنند.


تالاب‌ها زیستِ گروهی و انبوهِ گونه‌های پرندگان، پستان‌داران، خزندگان، دوزیستان، ماهیان و بی‌مهرگان را پشتیبانی می‌کنند. از میان ۲۰هزار گونه‌ی ماهی در جهان، بیش از 40درصد آن‌ها در آب‌های شیرین (تالاب‌ها) زندگی می‌کنند. تالاب‌ها انباشتگاه‌های بسیار مهمی از مواد ژنتیکی (وراثتی) گیاهی نیز به شمار می‌روند.


اقتصاددانان و دانشمندان به گونه‌ای روزافزون در زمینه‌ی ارزیابی و مطالعه‌ی ارزش‌ها و دستاوردهای زیست‌بوم‌ها و محیطهای طبیعی، از جمله تالاب‌ها سرگرم کار و پژوهش هستند. این وظیفه‌ی دشوار با برآوردها و تقریب‌ها و تردیدهای بسیار همراه است. برخی از بررسی‌های اخیر نشان می‌دهد که زیست‌بوم‌ها هر سال دست‌کم ۳۳تریلیون دلار ارزش خدماتی پدید می‌آورند که ۹/۴تریلیون دلار آن از طریق تالاب‌ها فراهم می‌شود.


برهمکنش اجزای فیزیکی، زیست‌شناختی و شیمیایی یک تالاب، مانند خاک، آب و گیاهان و جانوران، چندین کارکرد زیستی برای تالاب پدید می‌آورد، همچون: ذخیره‌سازی آب، حفاظت در برابر توفان و کاهش آسیب‌ها و پیامدهای ویرانگر سیل، تثبیت کرانه‌های ساحلی و مهار فرسایش، تزریق دیگربار آب‌های زیرزمینی (جابه‌جایی آب از تالاب به درون سفره‌های زیرزمینی)، بیرون کشیدنِ آب‌های زیرزمینی (جابه‌جایی آب به سوی بالا و تبدیل آن به آب‌های سطحی)، پالایش آب از راه تثبیت عناصر محلول، رسوبات و دیگر آلودگی‌ها و تعدیل آب‌وهوای محلی.


از میان ارزش‌های اقتصادی پرشمار تالاب‌ها، حفظ ذخایر ژنی گیاهی و جانوری،‌ تأمین آب (کیفی و کمّی)، آبزی‌پروری (بیش از دوسوم از برداشت فرآورده‌ی ماهی جهان به سلامت مناطق تالابی بستگی دارد)، تولید فرآورده‌های کشاورزی (از راه تأمین آب و عناصر خوراکی)، تولید چوب، تأمین انرژی، تولید مواد لجنی و گیاهی، حمل‌ونقل و کاربردهای تفریحی و گردشگری را می‌توان نام بُرد.

افزون بر این، تالاب‌ها به‌عنوان بخشی از میراث فرهنگی بشر اهمیت ویژه‌ای دارند. چرا که تالاب‌ها با باورهای جهان‌شناسی و مذهبی زیبایی‌شناختی پیوند دارند، پناهگاه‌هایی برای حیات‌وحش به شمار می‌روند، و شالوده‌ی سنت‌های ریشه‌دار بومی را شکل می‌دهند.






ـ کنوانسیون رامسر (پیمان جهانی حفاظت از تالاب‌ها)
هر چند هم‌اکنون با وجود پیمان‌ها و میثاق‌های زیست‌محیطی جهانی زبست‌بوم‌های طبیعی و انسان‌ساخت با زنجیره‌ای از گرفتاری‌ها دست‌به‌گریبان‌اند، ولی اگر همین انگشت‌شمار توافق‌ها و قراردادهای بین‌المللی زیست‌محیطی هم نبودند، کار حفاظت و نگه‌داری از محیط زیست به مراتب دشوارتر از آنچه امروز هست، می‌بود. قانون‌ها و معاهده‌های جهانی، پایه‌ی اجرا و تحقق بخشیدنِ اصول و قواعد زیست‌محیطی در سطح جهان هستند. آن‌ها نه‌تنها استانداردهای جهانی را تعیین می‌کنند، بلکه صرف وجود آن‌ها در صحنه‌ی جهانی، بیش‌تر دولت‌ها را به امضای معاهدات و پای‌بندی به آن‌ها و یا تدوین قوانین داخلی ترغیب می‌کند.

کنوانسیون رامسر قدیمی‌ترین معاهده و پیمان جهانی در زمینه‌ی تالاب‌هاست، و بر حفاظت از طبیعت در جهان تأکید داشته است. آغاز گردهم‌آیی کنوانسیون رامسر دوم فوریه‌ی ۱۹۷۱ (۱۳ بهمن ۱۳49) بود و از سال ۱۹۷۵ جنبه‌ی قانونی یافت. این پیمان، ۱۵۸ کشور عضو را به تعیین حریم و حفظ تالاب‌های بااهمیتِ بین‌المللی و تشویق به بهره‌گیریِ خردمندانه از آن‌ها ملزم کرده است؛ و تا به امروز بیش از ۱۷۰۰ پهنه، روی‌هم به مساحت نزدیک به ۱۵۰میلیون هکتار در سراسر جهان در این کنوانسیون به ثبت رسیده‌اند (آمار سال ۲۰۰8).

«کنوانسیون تالاب‌های جهانی، به‌ویژه به‌عنوان زیستگاه پرندگان آب‌زی» بود، به‌اختصار «کنوانسیـون تالاب‌هـا (رامسـر، ایــران، ۱۹۷1)» نوشتـه می‌شـود، و «کنوانسیون رامسر» خوانده می‌شود.


این کنوانسیون بر حفاظت و بهره‌برداریِ خردمندانه از تالاب‌ها، به‌ویژه در راستای فراهم ساختن زیستگاهی برای پرندگانِ آب‌زی تأکید داشت. با گذشت سال‌ها، کنوانسیون گستره‌ی نگرش خود را چنان افزایش داده که اکنون همه‌ی جنبه‌های حفاظت و بهره‌برداریِ معقول و پایدار از تالاب‌ها را دربرمی‌گیرد و تالاب‌ها را در زمره‌ی زیست‌بوم‌هایی می‌داند که در حفاظت از تنوع و گونه‌گونیِ زیستی و رفاه جامعه‌ی بشری اهمیتی ویژه دارند.
توان اثرگذاری و قدرتِ نفوذ هر معاهده، فقط به اندازه‌ی ضعیف‌ترین عضو آن است. کنوانسیون رامسر نیز از این موضوع مستثنا نیست. اگر قرار بر این باشد که تالاب‌های در معرض تهدیدِ جهان حفظ شوند، اعضای کنونی می‌باید الزاماتِ کنوانسیون را جدی‌تر بگیرند و کشورهای بیش‌تری، بی دیرکرد، به عضویت این کنوانسیون درآیند.
کنوانسیون رامسر در این چند دهه زمینه‌ساز دستاوردهایی درخور توجه در حفاظت از تالاب‌ها شده است؛ اما حفاظت و نگه‌داری، آرمان‌هایی شکننده‌اند و اهل فن و کارشناسانِ کشورهای عضو باید هوشیار باشند تا اطمینان پیدا کنند که همه‌ی موافقت‌نامه‌ها، پیمان‌ها، معاهده‌ها، قوانین و کنوانسیون‌های زیست‌محیطی با شدت و حدت پی‌گیری می‌شوند.


ـ انواع تالاب‌ها
گونه‌های تالاب با توجه به تعریف کنوانسیون رامسر از این قرارند:
آ) تالاب‌های دریایی و کرانه‌ای

مانند آب‌های دریایی کم‌ژرفای دائمی، بسترهای دریایی زیر جذرومدی، کرانه‌های دریایی صخره‌ای، کرانه‌های ماسه‌ای، قلوه‌سنگی یا سنگ‌ریزه‌ای، ماندآب‌های میان جذرومدی، غارهای آهکی و دیگر بوم‌های آب‌شناختی زیرزمینی، دریایی و کرانه‌ای.
ب) تالاب‌های درون خشکی

مانند دلتاهای دائمی واقع‌شده در خشکی، رودخانه‌ها، نهرها، رودخانه‌های فصلی، جویبارها و نهرها، دریاچه‌های دائمی آب شیرین (بزرگ‌تر از هشت هکتار)، دریاچه‌های فصلی آب شیرین (بزرگ‌تر از هشت هکتار)، دریاچه‌های دائمی آب شور و قلیایی، ماندآب‌ها و حوضچه‌های دائمی شور و قلیایی، غارهای آهکی و دیگر بوم‌های آب‌شناختی زیرزمینی درون خشکی.
پ) تالاب‌های دست‌ساخته

مانند استخرهای پرورش آب‌زیان، استخرها (کوچک‌تر از هشت هکتار) شامل استخرهای کشاورزی، دام‌داری و مخزن‌های کوچک، زمین‌های زیر آب‌یاری، شامل کانال‌های آبیاری و کشتزارهای برنج، زمین‌های کشاورزی زیر کنش سیلاب‌های فصلی، مناطق تصفیه‌ی فاضلاب، آب‌راهه ها، کانال‌های زه‌کشی و جوی‌ها.




ـ تالاب‌های ایران
فلات ایران که بیش از ۸۰درصد خاک سرزمینی کشور ایران را دربرگرفته، تنوعی از چشم‌اندازهای کوهستانی، کوهپایه‌ای، دشتی، کویری و... را در خود دارد. همین ویژگی باعث شده که کشور ایران با وجود قرار گرفتن در کمربند خشک و نیمه‌خشکِ جهان، دارای ریزاقلیم‌هایی متنوع باشد و از اقلیم‌های بسیار سرد تا بسیار گرم، و از بسیار پُرآب تا بسیار خشک در آن یافت می‌شود.
تنوع اقلیم، پستی و بلندی‌های فراوان، وجود دو دریای پهناور در شمال و جنوب کشور و گستردگی ساختارهای زمین‌شناختی دوران سوم زمین‌شناسی که اغلب شور هستند، باعث شده که انواع گوناگونی از تالاب‌ها، از جنگل‌های مانگرو و صخره‌های مرجانی گرفته تا دریاچه‌های کوهستانی و دشت‌های شور کویری در این سرزمین اهورایی پدید آیند.
از سویی، ایران عزیزمان در مسیر دو کریدور اصلی کوچ پرندگانِ کره‌ی زمین قرار گرفته، و از همین رو، تالاب‌های ایران در پشتیبانیِ سامانه‌ی طبیعی کوچ پرندگان بسیار اهمیت دارند.

از ۴۲ گونه تالابِ مشخص‌شده از سوی کنوانسیون رامسر در سطح جهان، به‌جز یک نوع تالاب (یعنی تورب‌زارها)، بقیه در کشور ایران یافت می‌شوند؛ که بیانگر تنوع بسیار زیاد تالاب‌های ایران است. همچنین، تالاب‌های ایران به‌واسطه‌ی گستردگی کشور، بسیار پُرشمارند و دامنه‌ی تغییرات اندازه‌ی آن‌ها بسیار بزرگ است، به گونه‌ای که گستردگیِ آن‌ها از کم‌تر از چند هکتار تا بیش از ۵۰۰۰۰۰ هکتار است.


در این میان، بیش از ۸۴ تالاب با اهمیت جهانی شناسایی شده‌اند، که از میان آن‌ها تاکنون ۳۳ تالاب در قالب ۲۲ عنوان، با مساحت کل۱,۴۸۱,۱۴۷ هکتار، به کنوانسیون رامسر معرفی شده و مشمول مقررات این کنوانسیون گردیده‌اند:


۱ـ تالاب‌های آلاگل، آلماگل، آجی‌گل


2ـ تالاب امیرکلایه



3ـ رشته‌تالاب انزلی


4ـ کولاب انتهای جنوبی هامون پوزک


5ـ بندر کیاشهر و دهانه‏ی سفیدرود


6ـ دهانه‌ی رودهای گز و حرا


7ـ دهانه‌ی‌ رودهای شور، شیرین و میناب


8ـ آب‌بندان‌های فریدون‌کنار، ازباران و سرخ‌رود


9ـ تالاب گاوخونی


10ـ تالاب گمیشان


11ـ تالاب‌های خلیج گواتر و حور باهو


12ـ هامون صابری و هامون هیرمند


13ـ خور خوران


14ـ دریاچه‌ی قوپی


15ـ تالاب قوری‌گل


16ـ دریاچه‌ی ارومیه


17ـ دریاچه‌ی پریشان و دشت ارژن


18ـ جزیره‌گون میانکاله و خلیج گرگان


19ـ تالاب‌های نیریز و کمجان


20ـ تالاب شادگان، خور الامیه و خور موسا


21ـ جزیره‌ی شیدور


22ـ تالاب‌های شورگل، یادگارلو و دورگه‌سنگی





اکنون، پیشنهاد می‌کنیم همزمان با گوش سپردن به موزیک بی‌کلام پیوستِ این روزنوشت، در دنباله‌ی این چند سطر، تصویرهایی از کوچ قوهای فریادکش به تالاب سرخ‌رود فریدون‌کنار را که در هفته‌ی پایانی دی‌ماه امسال گرفته شده‌اند، تماشا کنید و لذت ببرید.



در ضمن، کتاب الکترونیک «Ecosystem
Approach Handbook»
که در برخی وبگاه‌های مرتبط با زیست‌بوم‌ها و تالاب‌ها انتشار یافته، به پیوست
همین روزنوشت در دسترس دوستداران است.































برگرفته از :
www.iew.ir

(دیده‌بان محیط زیست و حیات وحش ایران)



عکس‌های کوچ قوها به تالاب سرخ‌رود، از گزارش‌های تصویریِ خبرگزاری‌های مهر و فارس دست‌چین شده‌اند.


ویرایش نوشتار، گزینش تصویرها و آماده‌سازی : گروه رسانه‌ای دیرین


چهارشنبه 15 بهمن 1393 ساعت 14:57  
 نظرات    
 
مطلب کیانی زاد 19:47 دوشنبه 27 بهمن 1393
1
 مطلب کیانی زاد
تا حالا شده از وسط دریاچه(تالاب) رد بشی و دنبالش بگردی ؟؟؟؟؟؟!!!!!!؟؟؟؟؟؟!!!!!!؟؟؟؟؟!!!!!؟؟؟؟؟!!!!


پریشان رو می گم !
امیریاشار فیلا 18:56 سه شنبه 28 بهمن 1393
0
 امیریاشار فیلا

سپاس بابت توجه‌تان جناب کیانی‌زاد
و افسوس ...
گروه رسانه‌ای دیرین 16:22 پنجشنبه 14 اسفند 1393
0
 گروه رسانه‌ای دیرین

سفر علمی برای پرنده‌نگری ، بازدید
از تالاب اشک و جاذبه‌های شهر ری     



گروه رسانه‌ای دیرین 17:18 آدینه 15 اسفند 1393
0
 گروه رسانه‌ای دیرین

امروز 15 اسفند، روز درخت‌کاری است. به همین خاطر، یاسمین محمدی، از وبگاه «خبرآنلاین» ویدئویی گردآوری و آماده کرده و برای انتشار روی وبگاه گذاشته است. او نوشته است: «این فیلم را به یاد تمام درختانی ببینید که به بهانه‌ی توسعه‌ی آبادانی شهرها دستور قطع آن‌ها صادر شده است؛ درختانی که سهم به‌سزایی در پایداریِ طبیعت و حفظ محیط زیست دارند. برای کاشتِ دست‌کم یک نهال، امروز را از دست ندهید.»
این فایل دیداری را از این‌جا دریافت کنید :



khabaronline.ir




گروه رسانه‌ای دیرین 03:05 سه شنبه 2 تیر 1394
0
 گروه رسانه‌ای دیرین


خبری از سرویس محیط زیست خبرگزاری ایرنا :

ـ فرود یک‌هزار قطعه فلامینگو در تالاب‌های نقده


تالاب نقده

تالاب نقده 2

گروه رسانه‌ای دیرین 15:14 سه شنبه 23 تیر 1394
0
 گروه رسانه‌ای دیرین


نگرانی درباره‌ی لایحه‌ی تالاب‌های کشور / افزایش تهدیدهای صنعتی و معدن‌کاری

  برخی کارشناسان، لایحه‌ی حفاظت از تالاب‌ها را که چندی پیش تقدیم مجلس شد، به دلیل نداشتن ضمانت اجرایی و فراهم کردنِ زمینه‌ی مجوزهای مشروط برای بهره‌برداری‌های صنعتی و معدنی از تالاب‌ها، تهدیدی تازه برای این زیست‌بوم‌ها می‌دانند.

نکته‌ی شایان تأمل در تدوین این لایحه این است که برخلاف بند «ج» ماده‌ی ۱۹۳ قانون برنامه‌ی پنجم توسعه‌ی کشور، که از سال دوم برنامه هرگونه بهره‌برداریِ صنعتی و معدنیِ تازه از تالاب‌های درون کشور را «مطلقاً ممنوع» اعلام کرده بود، اکنون در ماده‌ی ۱ این لایحه، بهره‌برداری و انجام عملیات‌های عمرانی، معدنی، صنعتی و کشاورزی در بستر تالاب‌ها «به‌شرط رعایت ضوابط پایداری تالاب‌ها» مجاز دانسته شده است!

لایحه تالاب